Juni voelt vaak als de beloning voor al het werk in het voorjaar. De tuin staat volop in het blad, rozen komen in bloei en de lange avonden nodigen uit om vooral veel buiten te zitten. Toch zien we in de praktijk dat juist nu de twijfel soms toeslaat bij tuinbezitters. Het gras verkleurt sneller dan gehoopt, onkruid schiet ineens op en de vraag is wat je nu wel of juist helemaal niet meer mag snoeien. Zeker het gazon mooi groen en vol houden, blijkt in de praktijk vaak een flinke uitdaging.
De sleutel voor juni is niet om harder te werken, maar om met de natuur mee te sturen. Dat betekent strategisch water geven zodat wortels diep de grond in gaan, de juiste bloemen toppen voor een tweede bloei en hagen strak in model knippen. Wie nu de juiste accenten legt, zorgt ervoor dat de tuin de hele zomer krachtig en gezond blijft.
Gazon onderhoud
Het gazon is voor veel mensen het kloppende hart van de tuin, maar in juni krijgt het al wat meer te verduren. De combinatie van snelle groei, oplopende temperaturen en soms droge periodes zorgt ervoor dat gras snel uit balans kan raken. Veel mensen hebben de neiging om het gras te kort te maaien en elke avond een beetje te sproeien. Dat werkt helaas averechts.
Door te kort te maaien verbrandt de grasmat sneller. Stel de grasmaaier in droge en warme periodes dus gerust in op 4 tot 5 centimeter. Een iets langere grasspriet werpt schaduw op de eigen wortels en houdt vocht beter vast.
Checklist
- Verhoog de maaihoogte bij warm en droog weer.
- Geef het gras om de drie tot vijf dagen ruim water in plaats van elke dag een beetje.
- Maai bij voorkeur niet op het heetst van de dag om verbranding te voorkomen.
Hagen snoeien
Planten maken in het voorjaar een enorme groeisprint door. Daarna blijft het natuurlijk nog steeds doorgroeien. Maar hagen zoals taxus, beuk, liguster en buxus kunnen nu vaak een extra snoeibeurt gebruiken. Zo maken ze weer frisse jonge uitlopers aan, maar behouden ze de rest van de zomer ook een wat strakkere vorm.
Snoei bij voorkeur op een bewolkte dag. Knippen in de volle zon zorgt er namelijk voor dat de vers afgelnipte bladranden kunnen verbranden, wat een bruine gloed over de haag geeft.
Checklist
- Knip hagen strak in model.
- Snoei op een bewolkte, droge dag om bladverbranding te voorkomen.
- Controleer altijd eerst grondig op vogelnesten.
- Verwijder hardnekkig onkruid aan de voet van de haag.
Zomersnoei en uitgebloeide bloemen verwijderen
Door uitgebloeide bloemen op tijd weg te halen (ook wel ‘deadheading’ genoemd), voorkom je dat planten hun energie steken in zaadvorming. Die energie gaat dan rechtstreeks naar het aanmaken van nieuwe bloemknoppen. Dit is vooral effectief bij rozen en riddersporen (Delphinium). Knip riddersporen na de eerste bloei 10 tot 30cm boven de grond af. Dit vergroot de kans dat ze in de nazomer nog een keer bloeien.
Een ander belangrijk klusje in juni is het wegbreken van uitgebloeide bloemen bij de Rhododendron. Breek ze voorzichtig met je vingers weg, net boven het nieuwe knopje dat er al onder zit. Dit vraagt wat tijd, maar verzekert je van een rijke bloei in het volgende voorjaar.
Checklist
- Breek uitgebloeide bloemen van Rhododendrons voorzichtig weg.
- Knip Riddersporen en Vrouwenmantel na de bloei terug voor een tweede ronde.
- Knip uitgebloeide rozen weg.
Vaste planten en klimplanten begeleiden
Alles wat in mei de hoogte in schoot, begint nu volume te krijgen. Vaste planten worden zwaarder door het vele blad en de grote bloemen. Een onverwachte zomerstorm of zware regenbui kan hoge planten flink beschadigen of plat slaan. Blijf dus plantensteunen plaatsen of bind planten aan. Bind stengels niet als een strakke bos bij elkaar, maar steek subtiele bamboestokken in de groeirichting en bind ze daar losjes aan vast.
Vooral klimrozen en clematissen maken nu snelle groeischeuten. Leid deze horizontaal of waaiervormig langs een schutting of klimrek. Hoe horizontaler een rozentak groeit, hoe meer zijscheuten en dus bloemen hij zal vormen.
Checklist
- Plaats steunen bij hoge, zware bloeiers voordat ze omvallen.
- Leid nieuwe scheuten van klimplanten in de gewenste richting.
- Bind takken losjes aan, voorkom het insnoeren van de stengel.
- Buig takken van klimrozen zoveel mogelijk horizontaal.
Zaaien en aanplanten in de vroege zomer
Ook al is het al juni, je kunt nog steeds volop aanplanten en zaaien. Wil je een kale plek in de border opvullen? Planten die in pot zijn opgekweekt, zoals struikrozen of groenblijvende heesters, kunnen gewoon de grond in. Let er wel goed op dat de kluit voldoende vochtig is voordat je plant, en houd de waterbehoefte de weken erna nauwlettend in de gaten.
Daarnaast is juni dé maand om tweejarige planten te zaaien. Denk aan stokrozen (Alcea), vingerhoedskruid (Digitalis) en duizendschoon (Dianthus). Deze planten vormen dit jaar alleen blad en slaan energie op om volgend jaar vroeg in de zomer spectaculair te bloeien.
Checklist
- Zaai tweejarige planten zoals stokrozen en vingerhoedskruid.
- Vul lege plekken op met zomerbloeiers of potgekweekte rozen.
- Dompel de kluit van nieuwe planten even in een emmer water voor het planten.
- Geef nieuwe aanplant de eerste weken extra en gericht water.
Moestuin en kruiden
De moestuin draait nu op volle toeren. Warmteminnende planten zoals tomaten, courgettes en komkommers groeien hard. Bij tomaten is het belangrijk om ‘dieven’ (de kleine scheutjes in de oksels van de plant) wekelijks te verwijderen. Zo steekt de plant zijn energie in de tomaten en niet in overtollig blad.
Blijf bij kruiden zoals munt, basilicum en bieslook regelmatig knippen. Dit stimuleert verse, jonge groei en voorkomt dat kruiden te snel uitschieten en in bloei raken, wat de smaak van het blad vaak iets bitterder maakt.
Checklist
- Diev tomatenplanten consequent.
- Oogst regelmatig kruiden om nieuwe, malse groei te stimuleren.
- Controleer dagelijks op slakkenvraat, zeker bij vochtig, broeierig weer.
- Geef tomaten en courgettes ruim water aan de voet, niet op het blad.
- Blijf schoffelen tussen de rijen om concurrentie van onkruid tegen te gaan.
Potten, bakken en het terras
Planten in potten hebben in juni extra aandacht nodig. Een pot heeft maar een beperkte buffer, waardoor grond op een zonnige dag razendsnel uitdroogt. Het beste moment om potten water te geven is vroeg in de ochtend of laat in de avond.
Voeg vanaf eind juni ook wat vloeibare voeding toe aan het gietwater van eenjarige zomerbloeiers in pot. Ze verbruiken veel voedingsstoffen om continu nieuwe bloemen te blijven maken. Houd daarnaast het terras zelf netjes door onkruid tussen de voegen te verwijderen voordat het diep wortelt of zaden laat vallen.
Checklist
- Controleer potten en bakken dagelijks op vocht.
- Geef bij voorkeur in de vroege ochtend of late avond water.
- Geef zomerbloeiers in pot elke twee weken vloeibare voeding.
- Haal regelmatig uitgebloeide bloemen uit bloembakken.
- Houd terrasvoegen onkruidvrij door regelmatig te krabben of te vegen.
Water geven en sproeien
Goed water geven is een vak apart. We gaven het bij het gazon al aan, één keer per week langdurig sproeien is veel effectiever dan elke avond een kwartiertje. Door veel water tegelijk te geven, zakt het vocht diep de bodem in. De wortels van je planten en het gazon worden zo gedwongen om naar beneden te groeien. Dit maakt je hele tuin een stuk beter bestand tegen lange, droge periodes in juli en augustus. Geef water altijd zoveel mogelijk op de grond, direct bij de wortels, in plaats van een harde straal over het loof te sproeien.
Checklist
- Sproei minder vaak, maar geef grote hoeveelheden tegelijk.
- Geef water aan de basis van de plant om schimmelziektes op het blad te voorkomen.
- Giet of sproei bij voorkeur in de vroege ochtend of late avond.
- Leg bij erg droge borders een laagje mulch (zoals grasmaaisel) om verdamping tegen te gaan.
Afstervende bolgewassen en vijveronderhoud
Heb je voorjaarsbollen in de tuin staan? In juni is het loof vaak volledig afgestorven en bruin geworden. Nu alle energie weer is opgeslagen in de bol, kun je het dode loof veilig wegtrekken of afknippen. Wil je ruimte maken in de border? Dan kun je bollen zoals tulpen nu rooien, droog en donker bewaren, en in de herfst opnieuw planten.
De vijver bereikt in juni door de zonkracht vaak de hoogste watertemperatuur. Dit is gunstig voor waterlelies, maar helaas ook voor algen. Zorg voor voldoende zuurstofplanten; deze concurreren met algen om dezelfde voedingsstoffen. Verwijder zweefalg of draadalg direct met een schepnet of ruwe stok.
Checklist
- Verwijder het afgestorven loof van voorjaarsbollen.
- Rooi eventueel bollen die je droog wilt bewaren tot de herfst.
- Verwijder overtollige algen uit de vijver.
- Controleer of vijverpompen en filters optimaal functioneren.
- Zorg voor voldoende schaduw op het water door groeiende oeverplanten of waterlelies.
Maandchecklist tuin juni
- De grasmaaier bij droogte een standje hoger zetten.
- Hagen zoals taxus en buxus strak knippen.
- Uitgebloeide bloemen van Rhododendrons wegbreken.
- Vroege zomerbloeiers en riddersporen na bloei terugknippen.
- Tomaten dieven in de moestuin.
- Vaste planten ondersteunen en klimmers aanbinden.
- Tweejarige planten zaaien voor volgend jaar.
- Minder vaak, maar langer en gerichter water geven bij droogte.
- Potten en bakken dagelijks checken en bijvoeden.
- Algen uit de vijver vissen en waterkwaliteit controleren.
Tuintips voor de overige maanden
Januari | Februari | Maart | April | Mei | Juli | Augustus | September | Oktober | November | December
