Lange zomeravonden, ontbijten op het terras en de barbecue die overuren draait. Juli is bij uitstek de maand waarin de tuin voelt als een verlengstuk van je woonkamer. Tegelijkertijd zien we bij veel tuineigenaren juist nu lichte stress ontstaan.
De temperaturen lopen op, de regen blijft soms weken weg en de zomervakantie komt eraan. De gedachte dat al het harde werk van het voorjaar in twee hete weken verdort, zorgt ervoor dat we massaal elke avond met de tuinslang in de weer gaan.
Toch is dat vaak zonde van de tijd en het water. In juli draait tuinieren niet om harder werken, maar om het slim aan te pakken. Door planten te dwingen dieper te wortelen, gericht te snoeien en je tuin slim voor te bereiden op je vakantie, houd je alles sterk en groen. Met de juiste keuzes rondom water geven, het gazon en de vijver, voorkom je uitdroging en kun je vooral blijven genieten.
Water geven bij droogte: minder vaak, maar doelgericht
Wanneer de hitte toeslaat, lijkt het logisch om planten elke dag een beetje water te geven. In de praktijk werkt dit juist nadelig. Een klein beetje water bereikt alleen de bovenste grondlaag, waardoor wortels oppervlakkig blijven groeien en de plant nog kwetsbaarder wordt voor droogte.
Geef liever één of twee keer per week een flinke hoeveelheid water. Hierdoor zakt het vocht diep de bodem in en stimuleer je het wortelstelsel om naar beneden te groeien. Sproei bij voorkeur heel vroeg in de ochtend of laat in de avond. Overdag verdampt het water te snel en bovendien kunnen waterdruppels op het blad in de felle zon werken als vergrootglazen, wat verbranding veroorzaakt.
Let op bij planten in potten en bakken, deze droge vele malen sneller uit en hebben dus wel regelmatig water nodig.
Checklist
- Sproei vroeg in de ochtend of laat op de avond.
- Geef liever twee keer per week veel water dan elke dag een beetje.
- Richt de waterstraal op de voet van de plant, niet over het blad.
- Vergeet hangmanden en potten op het terras niet, deze drogen extra snel uit.
Het gazon beschermen tegen de zomerzon
In juli groeit het gras door de warmte en droogte vaak een stuk trager dan in mei en juni. De grootste valkuil in deze maand is te kort maaien. Een gemillimeterd gazon droogt razendsnel uit en krijgt al snel kale, gele plekken.
Stel je grasmaaier daarom een standje hoger af, op minimaal 4 tot 5 centimeter. De langere grassprieten werpen schaduw op de grond eronder, wat vocht vasthoudt en de wortels beschermt tegen de hitte. Als het echt langdurig droog is, kun je het maaien zelfs even helemaal overslaan. Verkleurt je gras toch geel? Raak niet in paniek. Gras is enorm veerkrachtig en herstelt zich na een flinke regenbui meestal verrassend snel.
Checklist
- Maai het gras minder vaak en laat het langer (4 tot 5 cm).
- Laat fijn grasmaaisel liggen (mulchen) om vocht vast te houden.
- Accepteer een tijdelijke gele waas bij extreme droogte, gras herstelt snel.
Zomersnoei en een tweede bloei stimuleren
Hoewel het voorjaar de bekendste snoeiperiode is, mag de snoeischaar in juli ook uit de schuur. Veel vaste planten bloeien namelijk verrassend goed een tweede keer, mits je ze op tijd terugknipt. Knip planten zoals lupine, ridderspoor (Delphinium), Salvia en duizendblad (Achillea) na de eerste bloei direct terug. Dit kost de plant even wat volume, maar levert in de nazomer nieuwe bloemen op.
Daarnaast zijn heesters die in het vroege voorjaar hebben gebloeid, zoals de Kolkwitzia, Weigela en boerenjasmijn (Philadelphus), nu klaar voor een snoeibeurt. Snoei takken terug tot vlak boven nieuwe uitlopers of kort oude takken in.
Heb je een blauweregen (Wisteria) of druif? De blauweregen vormt in juli ontelbaar veel lange, zoekende ranken. Kort deze in tot ongeveer vijftien centimeter. Bij de druif haal je overtollig blad weg dat over de trossen hangt, zodat de druiven volop zon krijgen om te rijpen. Te ver doorgeschoten twijgen kun je inkorten.
Checklist
- Knip vaste planten zoals ridderspoor terug voor een tweede bloei.
- Snoei uitgebloeide voorjaarsheesters in vorm.
- Knip lange ranken van de blauweregen terug tot 15 centimeter.
- Haal schaduwgevend blad rondom druiventrossen weg.
- Knip afgedragen stengels van zomerframbozen tot de grond af en bind nieuwe scheuten aan.
Wortelopslag en hardnekkig onkruid aanpakken
Sommige bomen en struiken steken in de zomer al hun energie in het maken van nieuwe scheuten vanuit de wortels, soms meters verderop in je gazon of border. Bekende voorbeelden hiervan zijn de fluweelboom, bamboe, framboos, braam, duindoorn en de trompetklimmer (Campsis).
Knip deze wortelopslag niet zomaar oppervlakkig af, want dan vertakt de wortel zich ondergronds vaak alleen maar sneller. Probeer de scheut zo diep mogelijk weg te steken met een spade of trek hem met een stuk wortel en al uit de grond.
De moestuin en kruidenoogst
In de moestuin is juli een maand van overvloed. Tomaten beginnen te kleuren, courgettes schieten uit de grond en de kruidentuin ruikt sterker dan ooit. Dit is het moment om bladkruiden zoals salie en laurier te oogsten. Hang de takjes op een droge, luchtige plek om ze te drogen. Bewaar ze daarna in een luchtdichte, glazen pot, zo behouden ze hun smaak tot ver in de winter.
Ook lavendel bereikt nu zijn hoogtepunt. Wil je de geur van de tuin mee naar binnen nemen? Oogst de bloemen net voordat ze helemaal openstaan. Hang ze ondersteboven te drogen en verbrokkel ze daarna in kleine linnen zakjes voor in je kledingkast of onder je kussen.
Checklist
- Oogst en droog kruiden zoals salie, laurier en munt.
- Knip lavendelbloemen om te drogen voordat ze volledig uitbloeien.
- Blijf tomaten dieven en geef vruchtdragende groenten ruim water.
- Schoffel regelmatig op warme, droge dagen, losgewoeld onkruid verdroogt dan direct in de zon.
Vijveronderhoud in de zomermaanden
Een gezonde vijver vraagt in juli om extra opmerkzaamheid. Door de warmte en het vele zonlicht ontwikkelen drijf- en onderwaterplanten zich in hoog tempo. Het wateroppervlak kan hierdoor snel dichtgroeien. Dun deze planten regelmatig uit, zodat er voldoende open water blijft. Een goede vuistregel is dat minimaal één derde van het wateroppervlak vrij moet zijn, zodat zuurstof en licht het water kunnen bereiken.
Een belangrijke handeling bij het uitdunnen: laat de planten of bossen draadalg die je uit het water haalt altijd eerst 24 uur op de oever liggen. Zo geef je waterslakken, kikkertjes en insecten de kans om rustig terug te kruipen in de vijver.
Houd ook het waterpeil in de gaten. Bij aanhoudende warmte verdampt er veel vijverwater, zeker als er grote oeverplanten in staan. Vul de vijver tijdig aan met leidingwater. Zorg ervoor dat de waterstraal zachtjes in de vijver stroomt en niet met volle kracht het wateroppervlak raakt, zeker als je vissen hebt.
Checklist
- Dun snelgroeiende waterplanten en zuurstofplanten uit.
- Laat uit de vijver gehaald groen altijd eerst op de oever rusten.
- Verwijder overmatige draadalg.
- Vul het waterpeil rustig aan met leidingwater.
- Deel de wortelstokken van waterlelies als ze veel blad maar weinig bloemen geven.
Planten, zaaien en baardirissen verplanten
Juli is misschien niet de drukste zaaimaand, maar wel de maand om tweejarige planten te zaaien. Denk aan vergeet-mij-nietjes, violen en muurbloemen. Deze planten maken dit jaar hun bladrozet aan om vervolgens volgend voorjaar stevig in bloei te komen. Houd het zaaisel de eerste weken goed vochtig.
Daarnaast is dit het perfecte moment om baardirissen (Iris germanica) te verplanten. Bloeit je iris na een jaar of vijf minder uitbundig? Graaf de plant dan op, deel de wortelstokken en plant de jongste, krachtigste delen opnieuw in. Doe dit op een zonnige, droge plek. Plant de wortelstokken oppervlakkig in noord-zuidrichting, zodat de zon de bovenkant van de wortelstok goed kan beschijnen. Een beetje extra kalk door de grond doet wonderen.
Vakantievoorbereiding: potten, bakken en het terras
Ga je in juli of augustus op vakantie? Zorg er dan voor dat je tuin niet aan zijn lot wordt overgelaten. Vraag tijdig een buurtgenoot of familielid om tijdens hittegolven een oogje in het zeil te houden. Vooral planten in potten en hanging baskets redden het in een warme droge juli geen week zonder vocht.
Zet potten voordat je weggaat zoveel mogelijk bij elkaar op een schaduwrijke plek op het terras. Dit scheelt niet alleen verdamping, maar maakt het gieten voor je vakantiehulp ook een stuk overzichtelijker.
Maandchecklist tuin juli
- De grasmaaier een stand hoger zetten (4 tot 5 cm).
- In de ochtend of avond water geven, gericht en overvloedig.
- Uitgebloeide riddersporen, salvia en lupine terugknippen.
- Blauweregen inkorten tot vijftien centimeter.
- Voorjaarsbloeiende heesters na de bloei snoeien.
- Wortelopslag van hardnekkige heesters zo diep mogelijk wegsteken.
- Lavendel en bladkruiden oogsten om te drogen.
- Vijverplanten en draadalg uitdunnen en op de rand laten uitkruipen.
- Verdampend vijverwater voorzichtig bijvullen.
- Tweejarige planten zoals violen en vergeet-mij-nietjes zaaien.
- Baardirissen (Iris germanica) opgraven, delen en ondiep terugplanten.
- Potten clusteren in de schaduw en een oppas voor de tuin regelen.
Tuintips voor de overige maanden
Januari | Februari | Maart | April | Mei | Juni | Augustus | September | Oktober | November | December
